OBELISK POLEGŁYCH SAPERÓW KAZUŃ NOWY

 

 

Obelisk stoi w Kazuniu Nowym na terenie Jednostki Wojskowej 2189 przy  tzw. półksiężycu gdzie stacjonuje 2 Mazowiecki Pułk Saperów .Kiedy powstał i co upamiętniał?To pytania jak na razie bez odpowiedzi ?Wybudowany pewnie jeszcze w czasach zaboru carskiego.Tablice pamiątkowe na nim coraz w historii zmieniały wygląd,treść i język.Na wyżej umieszczonym zdjęciu wygląd obelisku z marca roku 1957.U góry obelisku w sześciokącie foremnym,umieszczona była płaskorzeźba Orła bez korony.Zapewne Orzeł województwa Mazowieckiego.Pod orłem umieszczona była prostokątna tablica z brązu na której widniał napis:

,,CHWAŁA BOHATEROM

NASZEJ JEDNOSTKI

POLEGŁYCH W WALKACH

1944-1953

ppor.Herzig Eliasz

st.sierż.Całka Henryk

sierż.Oleszko Józef

plut.Motykański Wincenty

kpr.Cap Władysław

st.sap.Sola Józef

sap.Piesio Józef

sap.Stec Feliks

sap.Wiatr Józef

sap.Pujta Dymitr

POLEGLI W WALKACH

Z RODZIMĄ REAKCJĄ

sap.Kura Tadeusz

POLEGLI W OKRESIE

ROZMINOWANIA i OCHRONY

MOSTÓW

ppor.Białonogi Witold

chor.Rokoszański Stanisław

kpr.Zyska Franciszek

kpr.Nowosad Tomasz

st.sap.Huk Władysław

sap.Morawski Jerzy

sap.Baciński Władysław

sap.Chłodnicki Ludomir

sap.Majewski Stanisław

sap.Bankosz Józef”

Niektóre dane z tablicy pamiątkowej różnią się z tymi z list poległych.

Ciekawostkę stanowi dolna tablica na obelisku,nie udało mi się rozszyfrować treści napisu.W pierwszej połowie lat osiemdziesiątych XX w.kiedy przechodziłem koło tego obelisku jako dziecko tej tablicy dolnej nie było.Została zamurowana lub zdjęta.Na tablicy mógł być  umieszczony napis pochwalny na cześć Józefa Stalina.Po wystąpieniu Chruszczowa na XX zjeździe partii KPZR w 1956 r. nastał okres tzw. ,,Odwilży Chruszczowowskiej” czego następstwem było niszczenie wszystkiego co było związane ze Stalinem.Orła na obelisku w latach osiemdziesiątych jak pamiętam nie było,zastąpiony był metalowym emblematem saperów w kształcie wybuchającej miny z kotwicą.W tamtym czasie przed obeliskiem stał podest betonowy z rozbrojoną miną przeciwpancerną która służyła za znicz istnieje on do tej pory.Przypuszczam że w drugiej połowie 2010r. usunięto Tablicę pamiątkową z nazwiskami poległych żołnierzy z lat 1944-1953.Co się stało z zabytkową tablicą nie wiem,nie jest to jedyna  zabytkowa rzecz,która zniknęła ,,w kraju,który szanuje swoją przeszłość i pamięć po poległych żołnierzach”.Puste miejsce po tablicy zostało pomalowano w barwach saperów w kolorze czerwonym i czarnym.Na takim tle zostały przykręcone 2-e nowe mosiężne wygrawerowane tabliczki.Na  górnej tabliczce widnieje obecnie napis:

,,CHWAŁA BOHATEROM 2 BRYGADY SAPERÓW

POLEGŁYM W CZASIE WYKONYWANIA ZADAŃ

ppor.Władysław Muszyński

ppor.Czesław Kerzicrela

ppor.Witold Białonogi

ppor.Stanisław Rokoszański

st.sierż.Henryk Całka

sierż.Józef Oleszko

plut.Wincenty Motykański

kpr.Władysław Cap

kpr.Franciszek Zyska

kpr.Tomasz Nowosad

st.sap.Józef Sola

st.sap.Władysław Huk

sap.Józef Piesio

sap.Feliks Stec

sap.Józef Wiatr

sap.Dymitr Pujta

sap.Władysław Baciński

sap.Ludomir Chłodnicki

sap.Józef Bankosz

sap.Stanisław Majewski”

Nazwiska jakie widnieją na nowej tabliczce to te same,które były na usuniętej tablicy z poległymi saperami z lat 1944-1953.Na nowej Tablicy nie ma już nazwisk:ppor.Herzig Eliasz,sap.Morawski Jerzy,sap.Kura Tadeusz.Pojawiły się za to nowe nazwiska:ppor.Władysław Muszyński i ppor.Czesław Kezicrela.

Pod w/w tabliczką umiejscowiono drugą o treści:

,,PAMIĘCI POLEGŁYCH

ODDALI ŻYCIE w IMIĘ NAWYŻSZYCH WARTOŚCI

JAKIMI SĄ POKÓJ,WOLNOŚĆ,SPRAWIEDLIWOŚĆ

i GODNOŚĆ CZŁOWIEKA

20.08.2008r. w III ZMIANIE

POLSKIEGO KONTYNGENTU WOJSKOWEGO

w AFGANISTANIE

-PLUT.WALDEMAR SUJDAK

-KPR.PAWEŁ BRODZIKOWSKI

KPR.PAWEŁ SZWED

ZGINĄŁ ŚMIERCIĄ SAPERA RATUJĄC JEDNOCZEŚNIE

SWOICH PRZYJACIÓŁ

26.06.2010r.w VII ZMIANIE

POLSKIEGO KONTYNGENTU WOJSKOWEGO

w AFGANISTANIE

-PLUT.PAWEŁ STYPUŁA”

Prezydent RP Bronisław Komorowski w 2 Mazowieckiej Brygadzie Saperów w Kazuniu Nowym 21.12.2010r.Jak widać nie ma już tablicy z lat pięćdziesiątych.
Prezydent RP Andrzej Duda w 2 Mazowieckim Pułku Saperóww Kazuniu Nowym dnia 23.03.2016r.W 2010r. obecny pułk był brygadą.

 

Tablice,które są umieszczone na obelisku od 2010r.

Dodatkowe informacje o poległych saperach uwiecznionych na starej tablicy pamiątkowej i 2-uch nowych.:

ppor. Herzig Eliasz s. Zachariasza,ur.1921 w Przemyślu,absolwent Szkoły Podchorążych w  Riazaniu,poległ 8.V.1945r. w Ożarowie.Lat 24.

st.sierż. Całka Henryk s. Jana ur.1923 r. w Warszawie poległ 28.III.1945r. w Kozienicach.Lat 22.

sierż.Oleszko Józef(Olszanko Józef) poległ 11.VI.1945r.

plut.Motykański Wincenty(Utykański Wincenty) s.Wincentego ur.1921r. we Włodawie,poległ  27.III.1945r. w Pacanowie.Lat 24.

kpr.Cap Władysław poległ 17.IV.1945r.

st.sap.Sola Józef(Solak Józef)s.Franciszka ur.1921r. w miejscowości Rejowiec,poległ 27.IV.1945r.Lat 24.

sap.Piesio Józef s.Jana ur.1922r. w Jagodne,poległ 28.III.1945r. w Kozienicach.Lat 23.

sap.Stec Feliks(Steć Józef) s.Tomasza ur.1924r. w Nagrzecze,poległ 2.III.1945r. w Warszawie.Lat 21.

sap.Wiatr Józef s.Michała ur.1924r. w Łabunie,poległ 8.V.1945r. w Przybysławcu.Lat 21.

sap.Pujta Dymitr poległ 26.VII.1945r.

sap.Kura Tadeusz s.Jana ur.1922r.w Krzesławice,poległ 18.IV.1946r. w Radomiu z rąk członka nieustalonej bojówki reakcyjnego podziemia.Lat 24.

ppor.Białonogi Witold(Białonoga Witold) poległ 3.IV.1946r.

ppor.Rokoszański Stanisław(Fokrzański Stefan) poległ 6.V.1945r.

kpr.Zyska Franciszek(Zysko Franciszek) poległ 4.II.1946r.

kpr.Nowosad Tomasz(Nowosad Tadeusz) poległ 15.V.1946r.

st.sap.Huk Władysław(Huk Stanisław) poległ 3.IV.1946r.

sap.Morawski Jerzy poległ 26.VI.1953r.

sap.Baciński Władysław(Bogiński Władysław) poległ 28.IV.1952r.

sap.Chłodnicki Ludomir -brak danych

sap.Majewski Stanisław poległ 29.III.1947r.

sap.Bankosz Józef(Bankarz Józef) poległ 28.III.1947r.

ppor.Władysław Muszyński poległ 7.I.1961r.

ppor.Czesław Kezicrela-brak danych

 

PLUTONOWY WALDEMAR SUJDAK

Był dowódcą drużyny rozpoznania inżynieryjnego w 2. Mazowieckiej Brygadzie Saperów w Kazuniu.Osiem lat służby w wojsku Polskim.Poległ 20 sierpnia 2008r. w Afganistanie,podczas wykonywania  zadanie bojowego.Jechał Hummerem z dwoma żołnierzami w konwoju wojskowym zmierzającym do bazy ,,Sharana”. Ich samochód najechał na ładunek wybuchowy umieszczony w cienkiej rurce pod drogą .Ładunek był odpalony elektrycznie za pomocą kabla.Plutonowy Sujdak w chwili śmierci miał 28 lat, osierocił 3-letnią córeczkę.

KAPRAL PAWEŁ BRODZIKOWSKI

,,Urodzony 6 marca 1983 r. służbę wojskową rozpoczął w 2002 r. jako żołnierz zasadniczej służby wojskowej w JW 3797 w Orzyszu. Od stycznia 2008 r. służył jako kierowca sanitariusz w 2 Mazowieckiej Brygadzie Saperów w Kazuniu. W maju 2008 r. st. szer. Paweł Brodzikowski rozpoczął pełnienie misji w ramach III zmiany PKW Afganistan.”Poległ 20 sierpnia 2008r. w Afganistanie w trakcie wykonywania zadania bojowego.Jego samochód z konwoju najechał na ,,minę  pułapkę”.W chwili śmierci miał 25 lat.

Na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej, st. szer. Paweł Brodzikowski został pośmiertnie awansowany do stopnia kaprala i odznaczony – przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego- Krzyżem Kawalerskim Orderu Krzyża Wojskowego.

STARSZY SZEREGOWY PAWEŁ  SZWED

,,Urodzony 2 października 1981 r., służbę wojskową rozpoczął w lipcu jako elew w Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Zegrzu. We wrześniu tego samego roku, zdecydował się na pozostanie w armii jako żołnierz nadterminowy i objął stanowisko radiotelefonisty w 2 Mazowieckiej Brygadzie Saperów w Kazuniu, w której od października 2007 r. pełnił służbę jako saper.W maju 2008 r. starszy szeregowy Paweł Szwed rozpoczął misję pokojową w ramach III zmiany PKW Afganistan. Odmieniło to jego życie…Po powrocie z misji zamierzał ustabilizować swoje życie i ożenić się.W gminie Górzno rozpoczął nawet budowę domu.”Poległ 20 sierpnia 2008r. w Afganistanie w tym samym pojeździe co st. szer. Paweł Brodzikowski i Plutonowy Waldemar Sujdak.Miał 27 lat.

PLUTONOWY PAWEŁ STYPUŁA

Paweł STYPUŁA urodził się w 1984 roku. Pochodził z Czesławic.
Służbę wojskową rozpoczął w 2006 r. jako żołnierz zasadniczej służby wojskowej Centrum Szkolenia Marynarki Wojennej w Ustce. W 2008 roku został powołany do zawodowej służby wojskowej w 2 Mazowieckiej Brygadzie Saperów w Kazuniu.
W trakcie służby wojskowej ukończył kurs specjalistyczny żołnierzy Patroli Rozminowywania Misji Specjalnych Sił Stabilizacyjnych i Pokojowych w Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych we Wrocławiu.
W 2010 r. został skierowany do wykonywania zadań na stanowisku dowódcy sekcji, w ramach VII zmiany PKW w Afganistanie.
26 czerwca 2010 roku w trakcie wykonywania rozminowania doszło do wybuchu ładunku pułapki, który śmiertelnie zranił podoficera.
Paweł STYPUŁA został pośmiertnie odznaczony przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Krzyżem Kawalerskim Orderu Krzyża Wojskowego, wyróżniony przez Ministra Obrony Narodowej wpisem do Księgi Honorowej Wojska Polskiego oraz mianowany na stopień plutonowego.
Plut. Paweł STYPUŁA był kawalerem.

 

Jeżeli posiadasz zdjęcia tego obelisku to proszę o kontakt na emaila.: 9sabadach1@wp.pl

 

Literatura:

,,Wojska inżynieryjne LWP 1945/1979” Franciszek Kaczmarski,Stanisław Soroka(1982)

,,Polegli w Walce o Władzę Ludową”Ryszard Halba(1970r.)

,,Księga Poległych na Polu Chwały”(1974r.)

,,Facebook.com” Centrum Weterana Działań Poza Granicami Państwa (25.06.2019r.)

wikipedia.,,Szkoła Podchorążych w Riazaniu

https://www.wprost.pl/kraj/534471/prezydent-duda-armii-potrzebne-sa-wieksze-srodki.html