POMNIK GEN. KAROLA ŚWIERCZEWSKIEGO TRASA W-Z WARSZAWA NR.-2

Pomnik ,, WALTERA ” W tle Dom bł. Aniceta.

 

Składanie wieńców i warta honorowa.W oddali widać tunel WZ.

 

Tunel WZ w tle.

 

Przy AL.gen Karola świerczewskiego (obecnie AL.Solidarności), u podnóża skarpy niedaleko wylotu z tunelu trasy WZ w kierunku zachodnim zabezpieczony był pomnik gen.Karola Świerczewskiego, był on na pomniku jego ustawionym w Warszawie.Popiersie Generała było wykonane z odlane z brązu, autor rzeźby był Alfred Jesion.Podstawą dla popiersia był trzystopniowy cokół wykonany z granitu.Na cokole wyryty był napis:

,, KAROL ŚWIERCZEWSKI

WALTER

1897-1947 ”

Pomnik został odsłonięty 28 marca 1957r. przez Stefana Harasimowskiego, który przy odsłonięciu powiedział między innymi:

,, Mija dziś obszar lat od dnia bohaterskiej śmierci Generała Karola Świerczewskiego-Waltera … Na pierwszej po wojnie taśmaowanej trasy gen.Świerczewskiego odsłaniamy dziś jego popiersie na wieczną pamięć wielkiego Polaka, patrioty, bohatera. ”

Pomnik został najprawdopodobniej usunięty w latach dziewięćdziesiątych, przez władze stolicy.

Inne ujęcie.

W tle widoczny dom św.Jałmużnika.

 

 

Po pomniku był prostokątna betonowa podstawa.Stan sierpień 2020r.W tle widoczny tunel WZ.

Uzupełnieniem pomnika była tablica z licencjami ,, Al. Gen. Karola Świerczewskiego ” na murze oporowym tunelu Trasy WZ, na wniosek polityków prawicy napis został usunięty.

Aleja Solidarności nieistniejąca tablica na murze oporowym przy Tunelu WZ.

,, Ulice i place zasługują sobie latami na nazwy, które noszą. Pozbawianie ich tych dawnych nazw na cześć jakichś nowszych wielkich ludzi jest objawem lenistwa i chęci wykręcenia się sianem z zakresu wdzięczności. Nie sztuką jest nazwać fragment miasta imieniem męża, który z epoką powstania tego fragmentu i jego historią niewiele zł. Sztuką i rzetelnym dowodem uznanie przystojniak na cześć bohatera nowej ulicy, która by swym stylemała stylowi ukształtowanych przez niego czasów ” (Jerzy Waldorf)

Przy Trasie WZ są schody ruchome łączące Al.Solidarności (dawniej gen. Karola Świerczewskiego) z placem Zamkowym.Przy wejście na schody ruchome od Al.Solidarności umieszczona jest tablica pamiątkowa informująca o nadaniu imienia Ul.Gen.Świerczewskiego.

 

 

 

Tablica przy Tunelu WZ.Stan sierpień 2020r.

Na tablicy widnieje napis: TRASA WZ

DNIA 22 LIPIEC 1949 ROKU

W PIĄTĄ ROCZNICĘ WYZWOLENIA POLSKI

I UTRWALANIA POLSKI LUDOWEJ

ODDANA ZOSTAŁA DO UŻYTKU

STOLICY

ALEJA IMIENIA GENERAŁA

KAROLA ŚWIERCZEWSKIEGO

WRAZ Z MOSTEM

ŚLĄSKO-DĄBROWSKIM

ZBUDOWANA Z FUNDUSZÓW

CAŁEGO SPOŁECZEŃSTWA

WYSIŁKIEM LUDU PRACUJĄCEGO

POLSKI ”

 

Literatura:

„ Warszawskie Pomniki ” Wiesław Głębocki (1990r.)

https://pl.wikipedia.org/wiki/Zmiany_nazw_ulic_i_plac%C3%B3w_w_Warszawie

https://pl.wikipedia.org/wiki/Trasa_W-Z_w_Warszawie

 

 

 

POMNIK WDZIĘCZNOŚCI ARMII RADZIECKIEJ WARSZAWA-PRAGA

 

W parku Skaryszewskim w Warszawie,w pobliżu Ronda Waszyngtona,stał pomnik poświęcony pamięci żołnierzy radzieckich,którzy w okresie od 10 do 15 września 1944r. walczyli z hitlerowcami w rejonie Pragi.W tamtym czasie Praga była przedmieściem Warszawy.W miejscu gdzie stanął pomnik były mogiły 26 żołnierzy Armii Radzieckiej,którzy 13 września 1944r. w czasie szturmu na ulicę Grochowską,przedarli się aż na rondo Waszyngtona i tam polegli.

Pomnik zaprojektowany przez majora A.Nenko,odsłonięty został przez prezydenta miasta Stanisława Tołwińskiego,w obecności delegacji Armii Radzieckiej.W 1968r.W związku z przebudową ronda zwłoki poległych ekshumowano i przeniesiono na Cmentarz-Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich w Al.wirki i Wigury,sam monument przesunięto w głąb parku i ustawiono przy głównej alejce.Pomnik był w kształcie rozbudowanego postumentu z podniesioną częścią środkową na której miał wykutą płaskorzeźbę z podobizną żołnierza radzieckiego,sztandarami i orderem za wojnę ojczyźnianą.Na bocznych ścianach pomnika umieszczone były 2-e tablice z napisem polskim i rosyjskim.:

,,WIECZNA CHWAŁA BOHATEROM

ARMII CZERWONEJ POLEGŁYM

W WALKACH O WYZWOLENIE

STOLICY POLSKI WARSZAWY”

Inskrypcja w języku polskim.

,,ВЕЧНАЯ СЛАВА ГЕРОЯМ

КРАСНOЙ АРМИИ ПАВШИМ

В БОЯХ ЗА ОСВОБОЖДЕНИЕ

СТОЛИЦЫ ПОЛЬШИ ВАРШАВЫ”

Inskrypcja w języku rosyjskim.

Na pomniku umieszczona była również tablica z wyrytym wierszem Tadeusza Kubiaka.:

,,Ziemio,z której nie wrócę

Ziemio,na której poległem

Witaj,żegnaj miasto

To za kamień z twych bruków,za cegłę

Za to by Wiśle Wołga

A Wisła Wołdze oddała

Ostatnie krople swej wody

Jak ja Tobie krew mego ciała.”

Po 1989 monument był wielokrotnie dewastowany, a środowiska prawicowe żądały jego usunięcia.

Pomnik został rozebrany w październiku 2018 na zlecenie Zarządu Zieleni m.st. Warszawy na podstawie przepisów ustawy z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu.Nie zrealizowano pomysłu przeniesienia go na teren Cmentarza Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich.Z monumentu zachowano 10 kamiennych płyt z przeznaczeniem dla Muzeum Zimnej Wojny w Podborsku.

KPN z nadwornym dewastatorem w,,IV RP”Adamem Słomką.
Zdewastowana jedna z tablic.

Jeżeli posiadasz zdjęcia tablicy z tekstem wiersza Tadeusz Kubiaka pisz na emaila:9sabadach@wp.pl

Literatura:

,,Warszawskie Pomniki” Wiesław Głębocki

https://pl.wikipedia.org/wiki/Pomnik_Wdzi%C4%99czno%C5%9Bci_%C5%BBo%C5%82nierzom_Armii_Radzieckiej_w_Warszawie

 

 

 

POMNIK BRATERSTWA BRONI WARSZAWA

 

 

Pomnik Wdzięczności Armii Radzieckiej później przemianowany na pomnik Braterstwa Broni powstał w centrum Pragi u zbiegu ulic Targowej i Al.gen. Karola Świerczewskiego(Obecnie AL.Solidarności).Praga w 1945r. była przedmieściem Warszawy obecnie jest to dzielnica Warszawy,Praga Północ.

Pomnik znajdował się na Pradze,która 14.IX.1944r. została wyzwolona przez dwie polowe armie radzieckie i polską Dywizję im.Tadeusza Kościuszki.

Pomnik odsłonięty został 18 listopada 1945r. przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bolesława Bieruta w uroczystościach brali udział pierwszy powojenny premier rządu Edward Osóbka Morawski,Marszałek Polski i Minister Obrony Narodowej Michał Żymierski,kompania honorowa wojska polskiego,mieszkańcy Warszawy i delegacja radziecka z attache wojskowym  Związku Radzieckiego gen. M. Masłowem.Okolicznościowe przemówienie wygłosił prezydent stolicy Stanisław Tołwiński.

Pomnik był pierwszym pomnikiem w stolicy wybudowanym po wojnie.Pomnik był wyrazem hołdu dla 600tyś.żołnierzy radzieckich,którzy poświęcili swoje życie w walkach o wyzwolenie ziem polskich.

Z uwagi na zniszczenia wojenne w kraju figury pomnika w naturalnej skali odlano z gipsu i pomalowano brązową farbą imitującą brąz w Akademi Sztuki (Deutsche Akademie der Künste) w Berlinie.

27 sierpnia 1947 roku odsłonięto pomnik ponownie a figury żołnierzy zostały odlane z metali uzyskanych z przetopienia amunicji ze zdobytego Berlina.Brązowe figury przywieziono z Niemiec do Warszawy specjalnym pociągiem.

Pomnik był wspólnym dziełem artystów polskich i radzieckich.Koncepcję pomnika opracował radziecki artysta-rzeźbiarz major A.Nenko lub major Koralew tak  podają różni autorzy opracowań.Z ramienia Biura Odbudowy Stolicy uczestniczył Bohdan Lachert oraz rzeźbiarze Stanisław Sikora,Stefan Momot,Józef Trenarowski,Józef Gazy.Na pomniku złożonym z siedmiu postaci,pięciu żołnierzy radzieckich i dwóch polskich,na przeciwległych stronach pomnika znajdowały się napisy w języku polskim i radzieckim.:

,,CHWAŁA BOHATEROM

ARMII RADZIECKIEJ

TOWARZYSZOM BRONI

KTÓRZY ODDALI SWE ŻYCIE

ZA WOLNOŚĆ

I NIEPODLEGŁOŚĆ

NARODU POLSKIEGO

POMNIK TEN WZNIEŚLI

MIESZKAŃCY WARSZAWY

1945 R”

,,СЛАВА ГЕРОЯМ

СОВЕТСКОЙ АРМИИ

БРАТЬЯМ ПО ОРУЖИЮ

ОТДАВШИМ СВОИ ЖИЗНИ

ЗА СВОБОДУ

И НЕЗАВИСИМОСТЬ

ПОЛЬСКОВО НАРОДА

ЖИТЕЛИ ВАРШАВЫ

ВОЗДВИГЛИ  ЭТОТ ПАМЯТНИК

1945 Г ”

Napis na pomniku w języku rosyjskim.
,,Trzech Walczących”
W tle widać budynek gmachu Dyrekcji Kolei Państwowych.W 1945r. w tym budynku mieściła siedziba ówczesnego rządu Krajowej Rady Narodowej.

Żartobliwie przezywano pomnik ,,Czterech śpiących trzech walczących”.Warszawiacy i przyjezdni,którzy mieli się spotkać w centrum Pragi mówili sobie spotkajmy się przy,,czterech śpiących.

,,Pomnik Wdzięczności Armii Czerwonej na Pradze powstał nieomal bezpośrednio po ukończeniu działań wojennych i to może częściowo tłumaczy zawarte w nim nieporozumienia.Powstał w czasie,kiedy sztuka tkwiła jeszcze korzeniami w innej rzeczywistości niż ta,którą miała przedstawiać,kiedy mówiło się już o realiźmie,ale  pojmowano go jako nieokreślony bliżej ,,związek sztuki z rzeczywistością”.

Pomnik praski jest to pierwsza próba znalezienia tego związku.Pomnik ma wyrażać wdzięczność dla Armii Czerwonej za pomoc w wyzwoleniu okupowanej przez Niemców Warszawy i ma upamiętniać polsko-radzieckie braterstwo broni.Rzeźba wieńcząca przedstawia trzech żołnierzy radzieckich w pełnym ataku.

Niewątpliwą zasługą autorów jest to,że nie przedstawiali tematu za pośrednictwem jakiejś uwspółcześnionej Nike czy innej postaci alegorycznej,co było w tym okresie bardzo często stosowane.Zasadą pomnika jest pokazanie tematu w konkretnej rzeczywistości,ale jednocześnie nasuwają się wątpliwości co do samego jej przedstawiania.

Gest postaci,który jest tu podstawowym środkiem narracji,ujawnia w  działaniu człowieka jedynie jego mechaniczną czynność;charakter walki i charakter człowieka pozostaje nieznany.Treść tej rzeźby nie została jasno sprecyzowana,dlatego nie tłumaczy ona dostatecznie sensu i znaczenia pomnika.Próbą jej dopełnienia i bliższego określenia są figury żołnierzy,rozmieszczone u stóp cokołu.Ale rzeźba szczytowa niczym się z tymi postaciami nie wiąże,niczym nie uzasadnia ich postawy,a nawet istnienia.Są to bohaterowie jakiejś innej opowieści.

Pomnik praski,jako jedna z najwcześniejszych realizacji związku sztuki z rzeczywistością,odkrywa już konkretną rzeczywistość,ale nie znajduje wobec niej właściwej postawy poznawczej.W pomniku tym cała troska i uwaga jest zwrócona na ścisłość dokumentarną.Dążenie do jak najwierniejszego odtworzenia realnej sytuacji historycznej,która miała miejsce właśnie tu,na Pradze,zadecydowało o kierunku ustawienia rzeźby szczytowej.

Trzy nacierające postacie żołnierzy radzieckich zwrócone są w stronę,w którą jeszcze niedawno prowadziła ofensywę Armia Czerwona.Konieczność zachowania tego kierunku nie została jednak uzgodniona z kierunkiem ustawienia frontu pomnika,co ogromnie utrudnia jego oglądanie.Pomnik stoi na osi ulicy Targowej i jedynie od tej ulicy posiada widoczność z bardzo szerokiej perspektywy.Tu zatem powinien być front pomnika.Słuszne jest że tu mieści się napis i tutaj składa się wieńce.Ale front cokołu nie pokrywa się z frontem rzeźby szczytowej.

Grupa zwrócona jest w stronę,z której jej nigdy w normalnej sytuacji przechodnia nie widać.Żeby zobaczyć front rzeźby,trzeba się do niej specjalnie ustawić,natomiast od strony przeciwnej,skąd można ją łatwo i często oglądać-widać mało interesujący nie rozwiązany tył rzeźby.A od ulicy Targowej ,z której ją widać na milę,rzeźba prezentuje nieczytelną sylwetkę profilu,gdzie poszczególne postacie gmatwają się i zasłaniają nawzajem.Głównym więc błędem pomnika jest to,że ma on dwa fronty,gdzie indziej front rzeźby a gdzie indziej front cokołu.”

Pracownie Sztuk Plastycznych w latach 1960-1961 przeprowadziły przebudowę pomnika i renowację rzeźb.Zmieniono okładziny a sam pomnik podwyższono,umieszczając go na czterech tarasowatych schodach.W 1966r. pomnik przesunięto  w związku z przebudową skrzyżowania.

Pomnik w 1992r.miał zostać zdemontowany jako relikt poprzedniego ustroju, ale został wybroniony przez rzeźbiarza Stefana Momota.

26 maja 2011 Rada m.st.Warszawy podjęła uchwałę nr XVI/300/2011 o przeniesieniu monumentu  na północną stronę placu za wylotem ul.Św.Cyryla i Metodego, w związku ze zmianą układu przestrzennego placu Wileńskiego, wynikającą z budowy II linii metra.

Z 16 na 17 września 2011 dwóch młodych mężczyzn oblało cokół czerwoną farbą i wymalowało napis: ,,Czerwona zaraza”.

W listopadzie 2011 pomnik został zdemontowany,rzeźby żołnierzy I okładziny cokołu poddano konserwacji.

Planom powrotu „czterech śpiących” na Pragę sprzeciwił się m.in.Instytut Pamięci Narodowej.

W sondażach przeprowadzonych w listopadzie 2012 na zlecenie Urzędu m.st. Warszawy (Barometr Warszawski) oraz w listopadzie 2013 na zlecenie ,,Gazety Wyborczej”większość mieszkańców Warszawy opowiedziała się za ponownym ustawieniem pomnika na obecnym miejscu lub w jego pobliżu.

Nie uszanowano woli mieszkańców politycy ,,wiedzą najlepiej”co jest dobre a co złe.

26 lutego 2015 Rada m.st. Warszawy uchyliła swoją uchwałę z 2011 przewidującą powrót pomnika na plac Wileński.Figury pomnika został umieszczone w jednym z miejskich magazynów ZDM.

Rzeźby żołnierzy mają być umieszczone w części ekspozycji poświęconej PRL w nowej siedzibie Muzeum  Historii Polski w Cytadeli Warszawskiej.

Całostka 1974r.
Miejsce w którym miał stanąć pomnik po remoncie  ul.Cyryla i Metodego.Miejsce wybrano nieprzypadkowo,nie chciano żeby mieszkańcy pobliskiego bloku zgodzili się na powrót pomnika.Gdyby pomnik został postawiony w tym miejscu zasłaniałby światło dzienne mieszkańcom.

Pomnik w pełnej krasie można zobaczyć w komedii z 1980r. Stanisława Barei pt.,,Miś”.

,,Śpiący”
,,Śpiący”
,,Śpiący”
,,Śpiący”
Usuwanie pomnika.

 

Literatura:

https://pl.wikipedia.org/wiki/Pomnik_Braterstwa_Broni_w_Warszawie

,,Warszawskie pomniki” Wiesław Głębocki(1990r.)

,,Pomniki Warszawy”Tadeusz Sobieraj(1985r.)